السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

508

تفسير الميزان ( فارسي )

به ايمان و عمل صالح ، و سياق آيه به خوبى بر اين معنا گواهى مىدهد ، چون آيه شريفه ، مؤمنين را در سياقى مدح كرده كه در همان سياق منافقين را به كفر و اعمال زشت مذمت نموده است . علاوه ، در ساير مواردى كه خدا مؤمنين را مدح نموده و به خير و خوبى ياد كرده و به وعده هاى نيكى دلخوش ساخته همه جا گفتار خود را مقيد كرده به صورتى كه ايمان داشته باشند و عمل صالح بكنند ، مانند آيه « لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَأَمْوالِهِمْ يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّه وَرِضْواناً وَيَنْصُرُونَ اللَّه وَرَسُولَه » تا آخر آيات سه گانه « 1 » . و آيه « وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَعِلْماً فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَقِهِمْ عَذابَ الْجَحِيمِ رَبَّنا وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدْتَهُمْ وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَأَزْواجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ » « 2 » كه استغفار و دعاء ملائكه در حق مؤمنين را حكايت مىكند . و آيه « مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّه وَالَّذِينَ مَعَه أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ . . . وَعَدَ اللَّه الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْراً عَظِيماً » « 3 » . و آيه « وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ » « 4 » خواننده محترم در كلمه « بايمان » و جمله « كُلُّ امْرِئٍ . . . » - دقت بفرمايد . و اگر حكم در آيه مقيد به ايمان و عمل صالح نباشد ، و خداوند از ايشان راضى باشد و ايشان را در هر حال چه نيكى بكنند و چه نكنند چه تقوا بخرج دهند و چه ندهند مىآمرزيد ، آيه شريفه آن آيه ديگر را كه فرموده : * ( « فَإِنَّ اللَّه لا يَرْضى عَنِ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ » ) * « 5 » و آيه

--> ( 1 ) ترجمه اش در چند صفحه قبل گذشت . ( 2 ) و طلب مغفرت كنند براى كسانى كه ايمان آورده‌اند ، ( و چنين گويند ) پروردگارا ! رحمت و علمت همه چيز راى فرا گرفته ، پس كسانى راى كه توبه نموده ، راه تو راى دنبال مىكنند بيامرز ، و آنان راى از عذاب دوزخ نگهدار ، پروردگارا و در بهشتهاى عدن كه به ايشان و صلحاى از پدرانشان و همسرانشان و ذريه هايشان وعده دادى داخلشان فرما . سوره مؤمن آيه 8 - 7 ( 3 ) ترجمه اين آيه نيز در چند صفحه قبل گذشت . سوره فتح آيه 29 ( 4 ) و كسانى كه ايمان آوردند و ذريه ايشان نيز در ايمان به خدا دنبالشان راى گرفتند ، ما ذريه هاشان را به ايشان ملحق نموده چيزى از عملشان راى كم نكنيم ، هر كسى در گرو اعمال خويش است . سوره طور آيه 21 ( 5 ) سوره توبه آيه 96